Gebroken giek De weeën en naweeën van deze gebeurtenis

wo, 14/04/2010 - 17:05 - 06. en toen brak de giek ©06. en toen brak de giek
Op weg van de Galapagos naar Fatu Hiva Marquesas (3000zeemijlen) brak zomaar ineens de giek om 8 uur in de morgen. Ik ben me net aan het aankleden om de wacht over te nemen, hoor ik een boem en de verbaasde uitroep van Mariëtta: “de giek is gebroken”!

Het is een stralende ochtend, niet veel wind, knoop of 15. Tot nu toe, hebben we op deze oversteek het grootzeil nog niet vaak bij gezet. Met een ruime wind van achteren zit het alleen maar in de weg voor de voorzeilen. Bij ruime wind van achteren vaar ik het liefst met twee uitgeboomde voorzeilen. De Genua is groter dan het grootzeil, vandaar. Gister hadden we de wind echter wat meer van opzij gekregen en kon het grootzeil weer eens gaan bij dragen. Geen dag later was het zover. Boem!
De Nije Faam heeft/had een schroefspindel neerhouder die op een kwart van de giek vanaf de mast aangrijpt. Over de popnagels van het beslag op de giek zag ik een oude breuk. De giek was daar al enige tijd verzwakt, half door dus. Van buitenaf was het niet te zien. Gelukkig heeft het grootzeil een losse broek en na een uurtje redderen is alles weer geborgen en gestouwd. We hebben wel mazzel gehad, dat dit niet in zwaar weer is gebeurd. Zo’n grootzeil opdoeken was nu al een heel gedoe, wat een hoop zeil. Na 31 jaar trouwe dienst, onder vier eigenaren en naar schatting 70.000 afgelegde zeemijlen, is het genoeg. Hoeveel klapgijpen en hoeveel keer het grootzeil geklapt heeft bij rustig weer op een deinende oceaan. Je kan er naar gissen, je kan er een slag naar slaan, maar je weet het niet.
Tweeduizend mijl verder in Papeete Tahiti kan de giek eindelijk gemaakt worden. Met de bezaan op en een reserve bezaanzeil los op de grote mast en de voorzeilen, kun je perslot ook overal komen.
Bij een aluminium werf heb ik gevraagd of ze me kunnen helpen. Een medewerker werd me toegewezen en na twee uur flink doorwerken, vertrok ik weer met een giek uit een stuk. Denk niet te licht over zo’n reparatie. Het geëxtrudeerde aluminium van de giek kun je slecht lassen. De twee delen hebben we eerst met hecht lassen aan elkaar gezet en gericht. Toen een 4mm alu plaat over een lengte van een halve meter om het profiel van de giek gebogen, zodat de groef boven open blijft. Door op diverse plaatsen gaten in deze plaat te boren en daar vast te lassen op de giek. Plus het rondom met hechtlassen de plaat vast te zetten, is weer een stevig geheel ontstaan. Zou je de boel rondom vast lassen, dan zou de giek op of direct naast die las weer kunnen afbreken. Nu is een constructie ontstaan die sterker is dan voorheen. Tachtig euro heeft het allemaal bij elkaar gekost. Nog wat poetsen en wat lakken en je ziet er haast niks meer van. Zo’n litteken verreikt je boot wel weer met een verhaal. do, 12/08/2010 - 23:46 - 01. in Tahiti repareert Paul de giek ©01. in Tahiti repareert Paul de giek

In Papeete ontmoeten we een Zweedse boot met het zelfde euvel, plus een klein scheurtje in de voet van de mast, daar waar de neerhouder aangrijpt. Zij hadden de verzekering gebeld en liggen daar misschien nu nog wel. Ze kregen het verbod om verder te varen tot er een expert bij was geweest en de zaak officieel vervangen. Ga eens na wat voor impact dat heeft, op je reis en je gevoel voor vrijheid en eigen verantwoordelijkheid. Laat je een verzekering voor dit soort kleine zaken voortaan je leven bepalen?
Die neerhouder is er niet meer op gekomen. Deze is vervangen door twee extra vierlijns schoten, die op tweederde van de giek vanaf de mast aangrijpen en lopen naar het einde van de Genua rail, ter hoogte van de middenbolder, met ieder een haallijn naar de kuip. Hiermee kun je het grootzeil prachtig trimmen en dienen ze tevens als bulletalie. De krachten op de giek zijn hierbij veel gunstiger geworden. Je hoeft ook niet meer naar de mast om, zoals in ons geval, de neerhouder bij te stellen. Deze uitvoering zag ik op de Nieuw Zeelandse boot waarmee we naar Antarctica zijn geweest. Bij de bezaan is de neerhouder idem dito vervangen.
Nu alweer heel wat mijlen verder, moet ik zeggen dat deze aanpassingen me zeer goed bevallen en ervaar alleen maar voordelen. Zo is er zomaar een extra vasthoudpunt onderweg naar de mast.. Ook het gijpen gaat nóg gecontroleerder dan voorheen. Waar het al niet goed voor is, zo’n gebroken giek.
Die neerhouder was natuurlijk wel ook de ophouder. Een soort beveiliging voor als, of de dirk of de grootval onbekwaam wordt. De dirk, met een stopperknoop voor hij de mast in duikt, moet het nu alleen doen.
Mijn les in deze: Neerhouders zijn ondingen, zeker nu er een goed alternatief is.

Opgetekend door, Paul Kamstra, schipper op de Nije Faam …………. naast Mariëtta.

Locatie: