Nieuwsbrief juni 2009

afbeelding van Mariëtta

zo, 14/06/2009 - 20:19 - 58_ veel gebreide popjes in de markt ©58_ veel gebreide popjes in de markt

Voordat we aan deze tocht door de Chileense Scheren begonnen stelde ik me in om zo’n vier, uiterlijk zes maanden te vertoeven in de kanalen. Het is een te unieke plek om zomaar aan voorbij te snellen. We wisten dat er regelmatig periodes van lang wachten op een plek zouden kunnen voorkomen, in afwachting van goed weer.

En dat het er veel regent, het is ons vele keren verteld. Je stelt je erop in. Ik heb gezorgd dat er een voedselvoorraad is voor minstens 9 maanden. Bij voedselvoorraad horen bij ons ook de nodige wijntjes, biertjes en gedestilleerd; elfde gebod! Tevens is er voldoende brandstof, zowel voor het fornuis als de kachel en de motor. Onze voorraad leesvoer was ook enorm. Het aantal nog te lezen boeken is minstens 50. Als dat verveelt heb ik altijd een handwerkje binnen handbereik, kan afwisselend, quilten, borduren en breien. Paul heeft altijd wel een probleempje om uit te knobbelen. En als die er even niet zijn, verzint hij er wel een. Zodra ik Paul niet meer zie krabbelen, tekeningetjes en ontwerpjes zie maken weet ik dat hij zijn meeste aardappeltjes al wel op heeft.
23 Februari verlaten we Ushuaia en 3 maart Puerto Williams. De lange tocht is begonnen. Jullie hebben het allemaal al gelezen.
Waar het weinig van komt is echt zeilen, en dan bedoel ik zonder de motor erbij. We willen wel graag zeilen, maar constant tegen de wind in laveren is met onze boot een gebed zonder eind. Dan moeten we nog drie maanden langer uittrekken voor dit traject. Onze boot vaart namelijk niet goed tegen de wind, de slagen die je al laverend maakt hebben een hoek van 100 graden, de afstand zou drie keer zo lang worden. En zo dus ook de benodigde tijd. De motor staat dus vaak bij. Leve ons ijzeren zeil!
Waar het er bij mij ook weinig van komt is handwerken. Helaas. Vanaf dat we een week of vier onderweg zijn krijg ik last van een zere arm. Paul masseert mijn arm vaak, heel vaak. In mijn spieren voel ik kleine bobbels. En ik belast ze echt niet over. Integendeel, ik gebruik mijn spieren te weinig, ik kan te weinig bewegen. Masseren brengt geen verlichting, het blijkt er uiteindelijk alleen maar erger op te worden. Als je zo door de kanalen vaart droom je ervan om ook door al die caleta’s te roeien en de wal op te gaan voor een wandeling. Nou, dat komt er echt niet van. Als je je net hebt aangekleed om de dingy in te gaan regent het en als het ophoudt met regen waait het en vaak krijg je ze allebei tegelijk. Is het dan een keer goed weer om er even uit te gaan is het ook goed weer om verderop naar het noorden te gaan. Dat krijgt dan bij ons de voorkeur. Na Caleta Brecknock wordt het regenwoud ook zo intens dik dat er zonder machete al helemaal niet door te komen is. Paul deed dat wel eens, ik niet.
Wel kijken wij opvallend vaak een filmpje. Ook die zijn er voldoende op voorraad. Ik lees vier keer zoveel boeken dan anders.
Na een maand of twee heb ik het wel een beetje gehad met dit chaotische zeedoolhof tussen eilandjes en de vaste wal. De Chileense scheren zijn mooi, echt waar, het is een genoegen om er doorheen te mogen trekken. Wat een wildlife, wat een biodiversiteit. Maar door mijn spieren die wel haast lijken te atrofiëren wordt voor mij dat genoegen minder. Echt blij ben ik dan ook als we de benen wat kunnen strekken in Pto Edén, en later in Pto Aguirre en dan ook nog Pto Puyuhuapi. We hebben geluk met de hobbel die we moeten nemen met Golfo de Peñas. Het juiste weer dient zich direct aan als we hiervoor in de juiste uitgangspositie zijn. Na nog een flink aantal motoruren zijn we op Paul verjaardag weer op een zodanige plek dat we een volgende grote sprong kunnen maken. Heerlijk is het om Isla de Chiloé aan te lopen. Ook al komen we hiermee weer in een mensenwereld. Want het is voor ons wel weer even een cultuurshock om met een nachtje doorzeilen van de onbewoonde in de bewoonde wereld te komen. zo, 31/05/2009 - 18:36 - 39_ demonstratie bereiding typisch aardappelgerecht tijdens open museumdag in Chonchi ©39_ demonstratie bereiding typisch aardappelgerecht tijdens open museumdag in Chonchi
Eerst even iets over Isla de Chiloé. Isla de Chiloé is een zeer speciaal gebied. Het hoort bij Chili, het ligt midden in Chili, maar de Chiloten zijn toch net ietsje anders dan de andere Chilenen. Toen grote delen van Chili gekoloniseerd en bevolkt werden door verschillende Europeanen was hun invloed op de cultuur groot. Lokale bevolking kon weinig weerstand bieden. Maar het volkje van Chiloé, Chonos, Huilliches en Mapuches, beten goed van zich af en lieten zich niet zo maar koloniseren. Op die manier werd Chiloé een di, 26/05/2009 - 17:32 - 24_ kerkje in Vilupulli ©24_ kerkje in Vilupulli
buitenbeentje. Deed niet mee met de rest van het land. Ook al drongen Franciscanen en Jezuïeten hen later nog wat van het Christelijk geloof op. Wel mengt het zich met het lokale geloof. Er ontstaat een voor Isla de Chiloé bijzondere mythologie. De lokale gemeenschap bouwde 150 houten kerkjes op het eiland. Versieringen van veel kerkjes zijn barok en naïef. Lange tijd werden de houten kerkjes zonder één spijker gebouwd. Waarom? Nou, nadat de eerste kerkjes gebouwd waren werd er vaak de fik in gezet. Ze brandden als een tierelier in een mum van tijd af tot op de grond. Uit de as haalden de indianen dan de spijkers. Kerkje werd herbouwd en jawel hoor, weer de fik erin. En weer werden spijkers gescoord. Pas toen er kerkjes kwamen zonder ook maar één spijker te gebruiken was de lol er snel af, er vielen geen spijkers meer te vergaren. Nu zijn 14 van die kerkjes als nationaal monument beschermd en door Unesco erkend als cultureel erfgoed. Eilandbewoners hebben vaak nog Mapuche-namen. De cultuur van de Chiloten is nauw verbonden met de mythologie van Chiloé. Men leeft er tussen vreemde trollen en zeemonsters die het goede en het kwade verbeelden. Een befaamde mythologische figuur is de Trauco. Hij woont in de bossen en heeft een magnetische aantrekkingskracht op jongeren en vrouwen van middelbare leeftijd. Volgens de mythologie kan de Trauco de gedaanten innemen van een priester of rijke landeigenaar. De vrouw die wordt uitgekozen door de Trauco heeft sex met hem en vergeet deze ontmoeting nooit meer. Mannen vrezen de Trauco, de blik van de Trauco kan dodelijk zijn. Maar een man kan ook beloond worden door de Trauco. Daarvoor moet hij zijn blik niet afwenden maar de gevreesde trol stevig blijven aankijken. Vervolgens wordt zo’n ‘dappere’ man beloond met een jaar lang hulp van die Trauco. Ja, ja. De Tauco wordt vaak afgebeeld met een steenbijl in de hand die zijn sexuele potentie symboliseert. Geen wonder dat deze trol de schuld krijgt van ongewenste zwangerschappen. Een andere verhaal uit de mythologie verhaalt het ontstaan van het eiland Chiloé. Dit wordt uitgebeeld met een strijd tussen Ten-ten-vilu en Coi-coi-cilu (ten=aarde, coi =water en vilu=slang). Ten-ten-vilu is dan ook de godin van de aarde en vruchtbaarheid, ze symboliseert alle leven op de aarde, Coi-coi-cilu is godin van het water en symboliseert al wat leeft in de zee. Het is bijzonder te merken dat het leven van de mensen hier, een mengelmoesje van Indianen en Spanjaarden, nog zo leven met die typische mythologie. Een meisje zal nooit alleen het bos in gaan. di, 26/05/2009 - 18:15 - 26_ kerkje op weg van  Chonchi naar Quellon ©26_ kerkje op weg van Chonchi naar Quellon

Na een nachtje doorzeilen gooien we dus het anker in Estero Pailad. We liggen prachtig in een doodlopend watertje recht voor een houten kerkje. Pelikanen vliegen in een rechte lijn de boot voorbij. Het metaalachtige geluid van de Ibis, dat we zo vaak hoorden in Bahia Yendegaia, klinkt veelvuldig. Zwartnek zwanen peddelen als trotse bewoners van deze inham rond de boot en eenden zien er net weer anders uit dan daar waar we vandaan kwamen. Als de boot goed ligt en het anker houdt, worden de benen gestrekt. De wandeling gaat langs het kerkje. We volgen de weg, genieten van de voor ons weer nieuwe bloemen, geel, rood, en komen terug via het kiezelstrand wat nu het laag water is toegankelijk is. Prachtige oevers met versteende boomstronken sieren de wal. Steile kleileem wanden geven vogels volop gelegenheid tot het bouwen van een holletje voor hun nesten. Mannen in waadbroeken verzamelen schaaldieren op het kiezelstrand. We zijn net terug aan boord als een Chiloot in roeiboot ons opzoekt, kennelijk denkt die even een flesje whisky te scoren. za, 23/05/2009 - 23:07 - 11_ bewoner van Estero Pailad komt vergeefs om drank vragen ©11_ bewoner van Estero Pailad komt vergeefs om drank vragen
Met een stalen gezicht vertel ik hem dat op de Nije Faam alleen koffie en thee gedronken wordt, er valt hier geen alcohol te drinken, oei, hij moest eens weten. Maar daar zijn we niet van, van die bedelende mensen. De Chiloot staat al aan dek voor ik het in de gaten heb, en ik ga lekker breed in de opening van de tent zitten. Wel probeert hij naar binnen te gluren maar ik geef hem geen kans. We praten wat en nadat Paul hem een fotootje van onze boot gegeven heeft om op te hangen in zijn huisje keert hij huiswaarts. Wel vraag ik of ik enkele foto’s van hem mag maken. Hij knikt toestemmend. De volgende ochtend gaat het anker in het donker omhoog en koerst Nije Faam in dikke mist richting Quinched. Ik sta op de punt om te kijken of er geen salmonera of vispot in de weg ligt en geniet met volle teugen van de opkomende zon en de spierpijn van de wandeling van gisteren. Dolfijnen komen kijken wie hier zo vroeg al op pad is en pelikanen trekken wederom aan ons voorbij, beiden gaan waarschijnlijk naar hun lokale snackbar. Aan vis hier geen gebrek. Rechts van ons zien we een vreemde wolk, het blijkt de rokende vulkaan Chaitén te zijn. In mei vorig jaar ontwaakte deze vulkaan sinds lange tijd zijn slaap om de weide omgeving te voorzien van een laagje vulkanische as. Nu nog moet het warm zijn boven die berg, gezien de vorm van de wolken. De glooiende akkers en weilanden met daartussen houten boerderijtjes en kleurrijke houten kerkjes zijn een lust voor het oog. Het tij zit mee, we drijven in een zestal uurtjes naar Marina Quinched. Daar wordt de boot afgemeerd aan een drijvende steiger. vr, 05/06/2009 - 14:54 - 18_ Wiilem Bannister_ eigenaar van deze toko_ leuke vent ©18_ Wiilem Bannister_ eigenaar van deze toko_ leuke vent
Willem Bannister is eigenaar van Marina Quinched, heet ons hartelijk welkom en nodigt ons uit om met hem mee te rijden naar Castro (de hoofdstad van Chiloé), indien nodig, hij gaat er vrijwel dagelijks heen. Ook helpt hij ons daar waar nodig is, wat een welkom. Ik geniet er zo van om weer in begaanbaar gebied te zijn, we blijven twee weken in deze marina. Huren een autootje en tuffen over het hele eiland, maken veel korte wandelingetjes en kijken wat rond in alle visserplaatsjes. Als Peter en Paula van Pacific Blue ook arriveren organiseer ik een asado (BBQ). Dit vindt plaats in een van de houten gebouwtjes, die bij deze marina horen. In deze keuken met rondom ramen en in het midden ook grote vuurplaats maak ik een zalm van zo’n drie kilo schoon en snijdt die over de graat open zodat die heerlijk op het rooster boven het vuur kan garen. Paul heeft het vuur van de asador al aangemaakt. Terwijl Paula en ik nog wat salades klaar maken ligt de zalm lekker te sudderen boven het vuurtje. Het is weer tijd om eens flink bijkletsen. Peter en Paula hebben bijna een maand moeten wachten op een weerwindow om Golfo de Peñas te nemen. Zij zijn direct doorgevaren naar deze marina omdat de motor van hun ankerlier kapot was. Paul haalt het motortje uit elkaar en last veel gesmolten contactpunten, de wikkelingen zijn ook helemaal gesmolten en dat kan een bedrijfje in Castro, de hoofdstad van Chiloé opnieuw wikkelen. Het stadje Castro is een bezoek zeker waard. Op de markt is veel kunstnijverheid te zien. Van de gevlochten manden kopen we er een aantal om onze groenten en fruit in te bewaren. Ze nemen leeg minder plaats in dan kratten en staan nog gezellig ook. Ook ben ik bijna niet weg te slaan bij de kraampjes met gebreide poppetjes en figuurtjes. Er wordt wat afgebreid in deze contreien. ma, 25/05/2009 - 20:04 - 49_ palifito_ Castro_ bij hoogwater kan je boot afmeren aan je balkonnetje ©49_ palifito_ Castro_ bij hoogwater kan je boot afmeren aan je balkonnetje
Palafitos zijn karakteristieke woninkjes op palen aan de waterkant. Een lust voor het oog door de vrolijke kleuren en de getijdenbeweging van het water. Isla de Chiloé heeft mijn hart gestolen met zijn mooie landschap, de ronddartelende schaapjes, de scharrelende kippetjes, ganzen en varkens, de prachtige kreken waar volop visindustrie is en wat volgens mij een magnifiek watersport in spé is. Met lieflijke wegen waar je je nog in de middeleeuwen waant als er een man met ossenkar voorbij komt. Waar alles van hout gemaakt wordt, sleeën, aanhangwagens, opbouw voor een pick-up, ja zelfs ankers en sloten zagen we van hout, in een museum. Vanuit Marina Quinched vertrekken we naar Puerto Montt. Eerst dobbert Nije Faam op het tij voorbij Curaco de Velez op Isla Quinchao en langs Dalcahue. In Paso Tenaún zien we nogmaals het karakteristieke blauw-witte kerkje, maar nu vanaf het water. Dan, in de namiddag wordt koers gezet op Puerto Montt. Op een puntje fok glijden we in het volle maanlicht Golfo de Ancud uit, Paso Quellín in. In Seno Reloncaví, voorbij Isla Guar geniet ik van de zonsopkomst en zet daarna de motor aan. We zijn vlak bij Puerto Montt. Paul wordt wakker en net na ons ontbijt meren we af in club Oxxean waar nog net één box vrij is. Dat is weer mazzel. In club Oxxean kan Nije Faam veilig blijven liggen tijdens ons ‘verlof’ naar Nederland.
Terwijl ik dit schrijf zit ik in het vliegtuig. Vanmorgen vroeg vlogen Paul en ik vanaf Puerto Montt naar Santiago, de hoofdstad van Chili. Nu vliegen we van Santiago naar Madrid. Het licht is uit, de meeste mensen om me heen slapen. Ik kan de slaap niet vatten, ben veel te opgewonden over wat ons in Nederland allemaal weer te wachten staat en laat hier, hoog in de lucht, alles van het afgelopen jaar nog even de revue passeren.

Mariëtta, 30 juni 2009

Niet vergeten: 11e gebod: gij zult genieten.
Volgende keer meer!

Locatie: