4 jaar onderweg

Het is nu vier jaar geleden dat we uit Nederland zijn vertrokken en het wordt weer eens tijd voor een overdenking. Zonder dat ik, de reeds op de website verschenen parabels een en twee jaar onderweg, vooraf zelf zal doornemen, ga ik dit stuk schrijven, om zelf daarna een eventuele ontwikkeling in de tijd te kunnen waarnemen.

In die vier jaar hebben we een bezoek gebracht aan: Zuid Engeland, Noord West Spanje, Lissabon, Porto Santo, Madeira, Isla Selvagens, Lanzarote, Fuerteventura, Gran Canaria, Tenerife, La Gomera, Sao Vincente, Santo Antao, Sao Nicolau, Santiago, Dakar, Gambia River, Braziliaanse zuidoost kust, van Recife tot Rio Grande, Zuidkust van Uruguay, Argentinië: met name Buenos Aires en Terra Del Fuego, Antarctica, en nu de Chileense kanalen omhoog naar Puerto Montt. De gedetailleerde informatie daarover zijn terug te vinden in de maandelijkse verslagen van Mariëtta.

In die vier jaar hebben we ca 14000 zeemijlen achter ons gelaten, waarvan 1400 motoruren.
Na vertrek uit Nederland zijn aan het schip toegevoegd: dieselolie potkachel, 2de handmarifoon, AIS-ontvanger, extra isolatie in alle kasten, dubbele beglazing, afdichting van de buiskap(schuifpui), planken tussen de banken onder de buiskap om languit overdwars onder de buiskap te kunnen liggen, dagdieseltank, barograaf, separate dieptemeter voor in de bijboot, duikpakken 5mm, (duik)compressor met 10m slang, 2x 75m lange drijvende lijnen, relingnet, opblaasbare stootrand rond de bijboot, buiskapje op bijboot, vacuüm meter over brandstoffilter, Wifi antenne met versterker, gasfles vulset, zonnedekje boven de kuip, zonnedek over het achterdek, zonnedek met muskietengaas over de kuip, muskietengaas over de kajuit ingang, regen opvangzeil boven het voordek, hoezen over deklast zoals jerrycans, 2 extra losse luidsprekers, drinkwater inlaat filter, div. pilots en zeekaarten, veel led-lampen, div. ventilatoren, boeken over de plaatselijke fauna en flora.

Vervangen zijn: 12V accu, boiler, onderwant grote mast, marifoon, toiletpomp, toilet afvoerslang, gasflessen, 24V acculader, stuurwiellagering, windmolen trillingsdemper, neusdop windmolen, dekverlichting naar leds, de gebruikelijke zaken van de motor en de kuipkussens.

Verder duizend en één grote en kleine reparaties, teveel om op te noemen. Echt alles gaat stuk. Ik heb een stuk over gereedschap en materialen aan boord geschreven, maar heb nog niet het lef gehad om het op de site te zetten. Er is zoveel praktische ervaring en vakkennis voornodig om dit artikel naar waarde te kunnen schatten, waardoor het frustrerend kan zijn voor hen die op dit punt wat minder begaafd zijn.
Zij die belangstelling hebben voor dit artikel laten dit maar weten, dan zal ik het hen persoonlijk toesturen. Bedenk echter dat zij, die minder technisch zijn, ook de wereld rond weten te komen.

Kosten overzicht:
- Huishoud kosten, incl. plaatselijk transport (bus, trein, taxi, ed), uit eten:
2005 € 7520,-
2006 € 5517,-
2007 € 5827,-
2008 € 4587,-
- Havengelden:
2005 € 2300,-
2006 € 971,-
2007 € 1576,-
2008 € 1109,-
Kosten voorboot onderhoud, verf, olie, dieselolie, benzine, reservedelen, vervangingen en uitbreiding, heb ik niet echt bijgehouden.
Maar mijn gevoel zegt dat deze post bij ons schip waar ik alles zelf doe, dit toch wel op € 5000,- per jaar neerkomt.

Transport naar en verblijf in Nederland:
Sterk individueel. Wij gaan eenmaal per jaar voor twee maanden naar Nederland.

Ervaringen

Zeilervaring. Hoewel wij, toen we uit Nederland vertrokken, nog niet zoveel zoute ervaring hadden, mag ik nu wel zeggen dat het nieuwe van het varen er toch wel af is. Van 30 knopen wind raken we echt niet meer op gewonden. Je past je zeilvoering er op aan en als het nog harder gaat blazen dan ga je gewoon bijliggen. De zeeën die er kunnen ontstaan zijn veel bedreigender. Ik heb liever 40 knopen in de rug op ruim water, dan
25 knopen tegen stroom, zo als je in b.v. Straat Lemaire kunt hebben. Je moet daar dan echt niet zijn.
Hier in de kanalen van Chili spelen de golven niet zo'n rol. Hier zijn het de valwinden (Rachas of Williwaws genoemd) waar je voor op moet passen. Als je aan het varen bent zie je ze aankomen. Een witte waternevel komt los van het wateroppervlak en stijgt omhoog. Als een kleine wervelwind jaagt het dan door het kanaal. Bij "kanaal" moet je hier niet aan een gegraven kanaal denken, maar aan een natuurlijke waterweg tussen de bergen ter breedte van de randmeren maar dan over de honderd meter diep. Wij hebben menigmaal in de baan van zo'n wervelwind gezeten, valt wel mee. Als je erop berekend bent, vaar je met enkel of dubbel gereefd grootzeil, geen bezaan en een rolwerkfok. Zie je zo'n Racha aankomen, dan rol je als een gek je fok geheel of gedeeltelijk weg en draait mee met de wind. Dat gaat overigens bijna van zelf, je maakt helling en de boot loeft vanzelf op. Als hij voorbij is ga je gewoon weer verder. Ze duren maar kort een minuut of zo.
In buien zit hier ook vaak veel wind. Je vaart lekker met 15 knopen wind en je ziet die donker luchten al aankomen. Als het water vooruit of achteruit opeens veel witter wordt, dus veel schapen op de dijk, dan weet je dat je snel in actie moet komen en zeil minderen. Het waait dan zomaar ineens 40 knopen. Omdat je ook dit kan zien aankomen zijn wij er tot op heden nog niet door overvallen. Ik heb bij iemand een bijboot als een vlag achter een boot zien wapperen.
Voor een goede nachtrust is het hier wel belangrijk om goed leren ankeren al of niet aangevuld met het uitbrengen van landlijnen. De ankergrond is erg variabel en omdat het meestal dieper is dan 10m, moet je veel ketting steken. Wij hebben regelmatig 50m ketting uitstaan. De draaicirkel rond het anker is dan bijna 100m en die ruimte is er vaak niet. Je ligt dan in kleine uitsparingen van 50 bij 50m, hier Caletas genoemd. Ze geven beschutting tegen de heersende windrichting. De kunst is dan om voor of net in de caleta je anker te laten vallen en achteruit tegen de wind in de caleta in te varen, bij voldoende ketting het anker met de motor goed in de grond te trekken en dan snel met lijnen naar de kant om de boot aan bomen te fixeren, dat hij niet meer de caleta uit wordt geblazen. Het is te begrijpen dat met een schip wat niet achteruit wil varen en een tweekoppige bemanning dit een hele klus is. Ik mag wel zeggen dat hier enige oefening kunst baart. Als het anker niet goed pakt en je weer een enorme kegel kelp naar boven haalt, is het soms bepaald vermoeiend voor je goed ligt. Als het kan, worden er ook nog lijnen naar voren uitgebracht, je ligt dan echt als een spin in zijn web en kan dan pas echt rustig gaan slapen. We hebben ook wel eens in een caleta alleen op anker gelegen, waar 's nachts de ene na de ander racha over kwam. Het schip helt, de windmolen gaat tekeer als een gek , je wordt er wakker van en maar denken: zou het anker het wel houden, straks zitten we op de rotsen. Het anker heeft goed gehouden, maar het slaapt toch niet rustig.
Je krijgt gaandeweg ook steeds meer vertrouwen in je spullen. Ons Delta anker van 25kg en 60m 10mm ketting heeft, als we het er goed in getrokken hadden, altijd nog gehouden. Dat is geen zekerheid, maar geeft wel een goed gevoel. Gelukkig hoeven we niet meer zelf naar goede ankerplekken te zoeken. Dat is al gedaan door vele voorgangers en zijn fraai gebundeld in de Nautical Guide "Patagonia & Terra Del Fuego". Er is zelfs een Caleta: Moonlight Shadow en Nassibal, genoemd naar een Nederlands zeiljacht en hun menu.
Straks in Polynesië zullen we weer hele nieuwe kunstjes moeten leren en zo gaat het maar door. Elk gebied kent zo zijn eigen eigen-aardigheden.

Maar niet alleen op vaargebied wordt er bij geleerd. Ook in het leven aan boord hebben we veel bij geleerd en als je open staat voor nieuwe dingen, anders dan thuis, is er veel te leren. Toen we vertrokken hadden we nog geen geweckt potje aan boord. Nu hebben we: rundvlees, gehakt, kip, vis, konijn en wordt alles geweckt wat er voor in aanmerking komt.
De jampotjes gaan lang mee, de dekseltjes maar een keer of drie. Dan wordt er regelmatig een tonnetje zuurkool gemaakt. Zelf gemaakte yoghurt is er permanent en is een welkome afwisseling als ontbijt. Brood bakken op de kachel, op een rooster met siliconen folie erop en dan een grote pan (niet afsluitend) op zijn kop er overheen. Met de stand van de kachel kan je keurig de gewenste temperatuur in het oventje in stellen.
En zo zijn er nog duizend en één dingen die we onderweg hebben bijgeleerd. We ontmoeten cruisers uit veel verschillende landen en allemaal weten ze wel weer wat. En ieder idee waarvan je denkt, hé, dat maakt het leven aanboord makkelijker of comfortabeler, probeer je uit.
Als we straks uitgevaren* zijn en met al onze kennis en ervaringen naar huis komen, dan kunnen we het meeste weer overboord gooien, want we zullen het waarschijnlijk nooit meer nodig hebben.
* "Uitvaren" is in deze toch wel een bijzonder woord. Op 29 April 2009 zijn we uitgevaren en rond 2014 zijn we ook uitgevaren en komen we terug. Het zelfde woord voor tegenovergestelde toestanden. Om het woord "uitvaart" maar even terzijde te laten, want dat kan ook nog ondertussen.
Het leren van de plaatselijke taal is ook een groot voordeel. Je komt heel wat makkelijker in contact met de plaatselijke bevolking. We zijn nu ruim twee jaar in Spaanstalig gebied en hebben direct Spaanse les genomen in Uruguay. Dagelijks hebben we daar gemak van, zoals bij:
weerberichten, praatje met een passerend schip of vuurtoren, communicatie met de autoriteiten, in de winkel, met de mensen op straat die je de weg vraagt. Het leidt heel vaak tot contact en hulpvaardigheid. Wat een armoede als je dat hoort op vaak alleen Engels talige boten, die niet in staat zijn of een andere taal niet willen leren. Ook al spreek je geen perfect Spaans, toch vinden de mensen het prachtig dat je het probeert en je leert er zo iedere dag weer een woordje bij.

Meer dan een jaar zijn we in Patagonië gebleven. Een heerlijke tijd,
met: wandelen, skiën, bezoeken aan caleta's waar de gletsjers achter de boot naar beneden komen. Het bijzondere bezoek aan Caleta Ferrari, met José en Annemie, met paardrijden, jagen op koeien, paarden en konijnen.
Het genot van heerlijke Centolla (reuzen krab) zalmforel en nog veel meer. Het contact met andere cruisers, waaronder vier Nederlandse.
Giebateau, Pacific Blue, Night Fly en Tranquilo. De heerlijke Pizza van Pizza Belly. Het bezoek aan Kaap Hoorn en de tocht naar Antarctica. Dit alles tezamen maakte het tot een bijzonder jaar, een jaar om nooit te vergeten.

Kijk op de wereld
Door een tijd in vrijwel ongeschonden gebied vertoeft te hebben, is de kijk op de wereld toch wel weer aan verandering onderhevig geweest. Een paar dagen geleden hebben we de film van Al Gore gezien. Al die feiten wisten we natuurlijk wel, maar je staat er toch weer even bij stil. We beseffen maar al te goed dat wij boffers zijn om dit alles nog te kunnen zien. Het majestueuze van de schepping. Onze kinderen en kleinkinderen zullen het waarschijnlijk met onze foto's en films moeten doen en het maakt me melancholiek.
We zijn op weg naar Puerto Montt, de bewoonde wereld. Daar zullen we het vliegtuig pakken en voor een maand of wat naar Nederland gaan om onze geliefden te knuffelen. Het leven is daar ook gewoon door gegaan.
Kleinkinderen kunnen in eens lopen en praten en wonen niet meer in de zelfde huizen als voor heen. Relaties zijn verbroken en de aandelen zijn niet meer wat ze waren. Het gaat allemaal gewoon door. Niets is hier blijvend !!!!!!!!!!!!!!!!!

Vooruitblik
Als we terug zijn uit Nederland, gaan we door naar Valdivia. Daar gaat
de boot het water uit om anodes, antifouling en schroefaslagers te
vervangen. Vandaar uit gaan we ook een rond reisje door Chili maken, met
een bezoek aan Wolfgang, het centrum van het Patagonië Net. Van Valdivia
gaat het rechtstreeks naar Robinson Crusoë Eiland, dan terug naar de
kust bij Coquimbo. Langs de kust verder omhoog tot Lima Peru.
Ondertussen maken we nog een rond reis door Peru en Bolivia. Door naar
de Galapagos en dan verder de Pacific in. Rond September 2010 hopen we
veilig in Nieuw Zeeland aan te komen. Verder durf ik nog niet vooruit te
kijken.
Dit jaar hebben we wel besloten om onze reis eindig te laten zijn. Ik
streef er naar om uiterlijk op mijn zeventigste zelf de Nije Faam
IJmuiden binnen te varen. Met hopelijk nog een leven na de boot, met
onze geliefden om ons heen.

Paul Kamstra
Schipper op de Nije Faam naast Mariëtta.
29 April 2009

Locatie: